Trẻ con nhớ rất lâu những phút này, và phần chúng nhớ phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc có ai để ý tới chúng hay không.
Nên làm gì với trẻ con lúc đó
- Giao một người lớn chỉ lo cho trẻ
- Đưa chúng sang một phòng khác
- Và cho chúng việc để làm
- Người đó không kiêm việc gì khác
- Mục thứ tư là điều kiện để nó chạy
Người vừa trông trẻ vừa làm việc khác sẽ bỏ trẻ lại ngay khi việc kia gấp lên, và đứa trẻ sẽ ở lại một mình vào đúng lúc chúng cần có người nhất.
Có nên cho trẻ biết chuyện gì đang xảy ra không
- Nói một câu ngắn và thật
- Không nói gì thì chúng tự dựng ra một câu chuyện tệ hơn
- Nói rõ ai đang lo và ai sẽ ở với chúng
- Không cần nói chi tiết
- Mục thứ ba là phần chúng cần nhất
Điều trẻ con hỏi thật ra không phải là chuyện gì đã xảy ra, mà là ai sẽ ở với chúng và mọi thứ có tiếp tục như bình thường không.
Có nên giao việc cho trẻ không
- Có, nếu trẻ đủ lớn
- Một việc nhỏ và an toàn
- Như bật đèn hay giữ cửa thang máy
- Có việc thì chúng bớt cảm giác bất lực
- Mục thứ tư là lý do
Trẻ con cũng thấy bất lực y như người lớn, và một việc nhỏ được giao cho chúng vừa có ích thật vừa cho chúng một chỗ đứng trong chuyện đang xảy ra.
Sau đó thì sao
- Nói lại với trẻ trong ngày hôm sau
- Chuyện không được nhắc tới là chuyện trẻ giữ lại một mình
- Hỏi xem chúng nhớ gì và nghĩ gì
- Sửa lại nếu chúng hiểu sai
- Mục thứ hai là lý do phải nói lại
Người lớn thường tránh nhắc lại để trẻ khỏi buồn, và kết quả là đứa trẻ ở lại một mình với phiên bản của riêng nó, thường là phiên bản đáng sợ hơn sự thật.
Về chuyện đưa trẻ ra khỏi phòng
- Đưa trẻ sang phòng khác nếu được
- Không phải để giấu chúng
- Mà để chúng không đứng nhìn mà không ai giải thích
- Có người đi cùng, không để chúng tự đi
- Mục thứ ba là lý do thật
Cái làm trẻ sợ không phải là nhìn thấy, mà là nhìn thấy trong khi không có ai nói cho chúng biết điều đó nghĩa là gì và tiếp theo sẽ ra sao.
Về chuyện gửi trẻ sang nhà hàng xóm
- Có thể gửi sang một nhà quen
- Nói trước với trẻ là chúng sẽ sang đó
- Và nói rõ ai sẽ tới đón chúng về
- Đừng bế đi mà không nói gì
- Mục thứ ba là phần quan trọng nhất
Được biết trước ai sẽ tới đón mình là điều gỡ được gần hết nỗi sợ, vì thứ trẻ con sợ nhất là cảm giác bị bỏ lại ở một nơi nào đó không có mốc để bám.
Về chuyện giữ nếp sinh hoạt của trẻ
- Giữ giờ ăn và giờ ngủ nếu có thể
- Nếp quen là thứ trấn an trẻ nhiều nhất
- Hơn cả lời nói
- Nếp vỡ thì trẻ biết ngay có chuyện lớn
- Mục thứ ba là điều đã thấy nhiều lần
Với trẻ con thì một ngày diễn ra như mọi ngày nói được nhiều hơn mọi lời giải thích, nên giữ được vài mốc quen thuộc là việc đáng làm.
Về chuyện trẻ lớn có thể giúp thật
- Trẻ đã biết đọc thì đọc được địa chỉ
- Trẻ đủ lớn thì đứng đón được ở đầu ngõ
- Hoặc trông em nhỏ hơn
- Giao việc đúng sức thì chúng làm tốt
- Mục thứ tư là điều người lớn hay đánh giá thấp
Người lớn hay mặc định trẻ con chỉ là thứ phải trông, trong khi một đứa trẻ mười mấy tuổi làm được nhiều việc hậu cần và làm rất nghiêm túc khi được tin tưởng.
Về chuyện đừng để trẻ nghe lỏm
- Trẻ hay biết tin bằng cách nghe lỏm một nửa cuộc gọi
- Một nửa câu chuyện bao giờ cũng đáng sợ hơn cả câu chuyện đủ
- Nói với chúng trước khi chúng tự nghe được
- Hoặc gọi ở phòng khác
- Mục thứ hai là lý do
Nghe được một nửa thì đầu óc tự lấp nốt phần còn lại, và với một đứa trẻ thì phần tự lấp đó gần như luôn tệ hơn những gì đang thật sự xảy ra.
Về chuyện phân vai trông trẻ từ trước
- Ghi sẵn ai sẽ trông trẻ vào danh sách
- Và một người thứ hai nếu người thứ nhất vắng
- Nhà nào có trẻ nhỏ thì đây là dòng bắt buộc
- Không ghi thì cả nhà kẹt lại ở cửa
- Mục thứ tư là cảnh hay gặp
Cả nhà đứng ở cửa bàn xem ai ở lại với trẻ là cảnh diễn ra ở rất nhiều gia đình, và nó mất mấy phút mà lẽ ra chỉ cần một dòng viết sẵn là xong.
Về chuyện trẻ sẽ hỏi lại nhiều lần
- Trẻ hỏi lại cùng một câu nhiều ngày sau đó
- Đó là cách chúng tiêu hoá chuyện đã xảy ra
- Trả lời giống nhau mỗi lần
- Câu trả lời đổi đi thì chúng hoang mang
- Mục thứ ba là điều cần giữ
Sự lặp lại là cách một đứa trẻ làm quen với chuyện lớn, và giữ nguyên câu trả lời qua nhiều lần hỏi là phần người lớn làm được để giúp chúng.
Ba câu hỏi để biết nhà mình chuẩn bị tới đâu
- Tờ thông tin của nhà tôi đang ở đâu
- Nếu tôi không có mặt thì ai gọi ai
- Đi tới nơi gần nhất thì đi đường nào
- Bài này thêm: nhà tôi đã ghi ai trông trẻ chưa
Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.
Thứ chuẩn bị được thì chuẩn bị lúc chưa có gì xảy ra
- Lúc có việc thì không ai nghĩ được mạch lạc
- Nên phần nghĩ phải làm xong từ trước
- Thứ chuẩn bị trước là thông tin và đường đi, không phải kỹ năng
- Một tờ giấy làm được nhiều hơn một buổi bàn bạc
- Mục thứ ba là ranh giới của cả trang này
Trang này không dạy làm gì với người bệnh. Nó chỉ lo phần hậu cần mà nhà nào cũng chuẩn bị được.
Gọi trợ giúp và để người có chuyên môn quyết, đừng tự xoay, nếu
- Bạn thấy có chuyện mà không biết là chuyện gì
- Bạn phân vân không biết có đáng gọi không
- Có ai đó trong nhà đang thấy lo
- Bạn được dặn làm gì đó mà không rõ làm thế nào
- Hoặc bạn đang định chờ xem sao
Năm điều này lặp lại ở mọi bài. Trang này không liệt kê dấu hiệu nào và không hướng dẫn sơ cứu — hai phần đó thuộc về người có chuyên môn.
Câu hỏi thường gặp
Nên làm gì với trẻ con lúc đó?
Giao một người lớn chỉ lo cho trẻ, và đưa chúng sang một phòng khác có việc để làm.
Có nên cho trẻ biết chuyện gì đang xảy ra không?
Nói một câu ngắn và thật. Không nói gì thì chúng tự dựng ra một câu chuyện tệ hơn.
Có nên giao việc cho trẻ không?
Có, nếu trẻ đủ lớn. Một việc nhỏ và an toàn, như bật đèn hay giữ cửa thang máy.
Sau đó thì sao?
Nói lại với trẻ trong ngày hôm sau. Chuyện không được nhắc tới là chuyện trẻ giữ lại một mình.