Ai làm gì, nói một lượt

Chỗ ai đó ngập ngừng không trả lời được chính là chỗ phần chuẩn bị của nhà bạn còn lỏng.

Đi qua những vai nào

• Ai gọi
• Ai ra đón
• Ai trông trẻ
• Ai giữ máy và ai lái
• Mục thứ ba là vai hay bị bỏ quên nhất

Vai trông trẻ là vai không ai nghĩ tới cho tới lúc cả nhà đứng ở cửa, và đó là lúc nó biến thành mấy phút tranh luận mà lẽ ra không cần có.

Nếu người đó vắng mặt thì sao

• Mỗi vai nên có người thứ hai
• Hỏi luôn trong buổi nói thử xem ai là người thứ hai
• Hai người đó không nên hay vắng cùng lúc
• Ghi cả hai tên vào giấy
• Mục thứ ba là tiêu chí hay bị bỏ qua

Chọn người dự phòng mà không tính tới chuyện hai người hay đi đâu cùng nhau là cách tạo ra một phương án hai chỉ tồn tại trên giấy chứ không chạy được.

Ai không trả lời được thì sao

• Đó là chỗ cần nhắc lại
• Chỉ lại rồi hỏi họ nhắc lại bằng lời của họ
• Nghe rồi gật thì tuần sau quên
• Nói lại bằng lời mình thì nhớ
• Mục thứ tư là cách làm nó dính

Nhắc lại bằng lời của chính mình là cách duy nhất để cả hai bên biết chắc điều đó đã tới nơi, và nó cũng là cách làm cho nó ở lại lâu hơn nhiều.

Có cần ghi ra giấy không

• Có
• Nói miệng xong thì ghi một dòng cho mỗi vai
• Vào tờ thông tin
• Nói miệng mà không ghi thì tuần sau không còn gì
• Mục thứ tư là điều chắc chắn xảy ra

Một buổi nói chuyện tử tế mà không để lại dòng nào trên giấy thì sau vài ngày chỉ còn lại cảm giác là nhà mình đã bàn rồi, và không ai nhớ đã bàn ra cái gì.

Về chuyện hỏi từng người chứ đừng hỏi chung

• Hỏi thẳng tên từng người
• Đừng hỏi cả nhà một lượt
• Hỏi chung thì ai cũng tưởng người khác trả lời
• Gọi tên thì mỗi người phải tự nói phần mình
• Mục thứ ba là quy luật quen thuộc

Một câu hỏi ném ra giữa phòng thì không ai nhận, còn cùng câu đó gọi kèm một cái tên thì luôn có câu trả lời, và điều này đúng ở nhà y như ở chỗ làm.

Về chuyện có vai nào chưa có người không

• Đọc lại danh sách và xem mỗi dòng đã có tên chưa
• Dòng nào trống thì bàn ngay
• Việc không có chủ là việc sẽ rơi
• Kiểm bằng mắt là ra ngay
• Mục thứ ba là điều đã nói nhiều lần

Cách nhanh nhất để biết bản phân vai đã đủ hay chưa là nhìn xem có dòng nào còn trống bên cạnh, vì một dòng trống chính là một việc sẽ không ai làm.

Về chuyện vai này đổi theo thời gian

• Trẻ lớn lên thì nhận được vai thật
• Người lớn tuổi thì nên nhận vai nhẹ hơn
• Có người chuyển đi, có người mới tới
• Xem lại mỗi năm một lần
• Mục thứ nhất là thay đổi dễ thấy nhất

Một đứa trẻ mười tuổi và cũng đứa trẻ đó ở tuổi mười lăm là hai người khác nhau về mặt những việc chúng làm được, nên bản phân vai cần được xem lại theo năm.

Về chuyện nói rõ vai nào không gồm gì

• Nói rõ người giữ máy không phải người quyết
• Người ra đón không phải người phải làm gì thêm
• Giới hạn rõ thì người ta nhận vai dễ hơn
• Và không ai tự nhận thêm việc
• Mục thứ ba là lý do

Người ta ngại nhận vai vì tưởng nhận vai là nhận trách nhiệm cho mọi thứ đi kèm, nên nói rõ giới hạn của từng vai làm cho việc nhận nhẹ đi rất nhiều.

Về chuyện người ở xa cũng có một vai

• Đặt cho người ở xa một vai thật
• Gọi điện, tra thủ tục, báo tin cho nhánh của họ
• Có vai thì họ không gọi loạn
• Và họ thấy mình có phần
• Mục thứ ba là điều nó gỡ được

Người ở xa không giúp được tay chân nên họ hay giúp bằng lời và bằng những cuộc gọi dồn dập, còn khi có một việc thật thì họ bám vào đó và mọi thứ yên hẳn.

Về chuyện kết thúc bằng một vòng nhắc lại

• Cuối buổi thì đi một vòng
• Mỗi người nói lại một câu về vai của mình
• Mất một phút
• Và nó chốt lại toàn bộ buổi nói thử
• Mục thứ tư là điều đáng làm nhất

Vòng nhắc lại cuối buổi là phần cô đọng nhất của cả buổi, vì tới lúc đó thì mỗi người đã nghe đủ và chỉ cần nói ra một câu để phần của mình đọng lại.

Về chuyện không ép ai nhận vai họ không muốn

• Có người không muốn nhận vai gọi điện
• Đừng ép, giao cho họ vai khác
• Vai nào cũng cần và vai nào cũng có ích
• Người nhận vai hợp với mình thì làm tốt hơn nhiều
• Mục thứ ba là điều nên nhớ

Ép một người ngại nói chuyện điện thoại nhận vai gọi là cách chắc chắn để vai đó không chạy, trong khi cùng người ấy lại rất hợp với việc mở lối hay trông trẻ.

Ba câu hỏi để biết nhà mình chuẩn bị tới đâu

• Tờ thông tin của nhà tôi đang ở đâu
• Nếu tôi không có mặt thì ai gọi ai
• Đi tới nơi gần nhất thì đi đường nào
• Bài này thêm: có vai nào trong nhà tôi chưa có tên không

Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.

Thứ chuẩn bị được thì chuẩn bị lúc chưa có gì xảy ra

• Lúc có việc thì không ai nghĩ được mạch lạc
• Nên phần nghĩ phải làm xong từ trước
• Thứ chuẩn bị trước là thông tin và đường đi, không phải kỹ năng
• Một tờ giấy làm được nhiều hơn một buổi bàn bạc
• Mục thứ ba là ranh giới của cả trang này

Trang này không dạy làm gì với người bệnh. Nó chỉ lo phần hậu cần mà nhà nào cũng chuẩn bị được.

Gọi trợ giúp và để người có chuyên môn quyết, đừng tự xoay, nếu

• Bạn thấy có chuyện mà không biết là chuyện gì
• Bạn phân vân không biết có đáng gọi không
• Có ai đó trong nhà đang thấy lo
• Bạn được dặn làm gì đó mà không rõ làm thế nào
• Hoặc bạn đang định chờ xem sao

Năm điều này lặp lại ở mọi bài. Trang này không liệt kê dấu hiệu nào và không hướng dẫn sơ cứu — hai phần đó thuộc về người có chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp