Người đang lo nhất không nên là người cầm lái. Đó là câu dễ nói lúc này và rất khó nói vào đúng lúc đó.
Ai nên lái
- Người bình tĩnh nhất còn lại
- Không phải người thân nhất
- Người đang lo nhất không nên cầm lái
- Bàn trước thì lúc đó không phải tranh luận
- Mục thứ tư là lý do phải bàn từ bây giờ
Nói với một người đang hoảng rằng họ không nên lái là câu gần như không nói được vào lúc đó, nhưng nếu cả nhà đã thống nhất từ trước thì nó chỉ là làm theo thoả thuận.
Có nên tự lái không
- Nếu gọi được người khác thì nên nhờ
- Nếu không thì đi chậm hơn bình thường
- Và nhờ người ngồi cùng chỉ đường
- Đi chậm hơn vài phút không đổi được gì, đi sai thì đổi rất nhiều
- Mục thứ tư là phép tính đúng
Cảm giác phải đi thật nhanh là thứ mạnh nhất trong những phút đó, và nó thường làm người ta mất nhiều thời gian hơn là tiết kiệm được.
Người ngồi cùng làm gì
- Cầm giấy tờ
- Chỉ đường
- Gọi điện
- Người lái chỉ làm đúng một việc là lái
- Mục thứ tư là nguyên tắc quan trọng nhất
Người lái vừa lái vừa nghe điện thoại vừa nhìn bản đồ là ba việc chồng lên nhau, và tách ra cho hai người là cách đơn giản nhất để cả ba việc cùng chạy.
Ai trông nhà và trông trẻ
- Phân trước
- Đây là việc hay bị bỏ quên tới phút cuối
- Rồi cả nhà kẹt lại ở cửa
- Ghi tên người trông trẻ vào danh sách
- Mục thứ ba là kiểu kẹt hay gặp
Cả nhà đứng ở cửa tranh luận xem ai ở lại với trẻ là cảnh diễn ra ở rất nhiều gia đình, và nó mất vài phút mà lẽ ra không cần mất chút nào.
Về chuyện người lái không cần biết chi tiết
- Người lái không cần nghe hết mọi chuyện
- Họ cần biết đi đâu, thế thôi
- Kể chi tiết cho người đang lái làm họ mất tập trung
- Để phần kể lại cho lúc đã tới nơi
- Mục thứ ba là điều hay bị bỏ qua
Người ngồi sau kể lại mọi chuyện trong lúc xe đang chạy là điều tự nhiên và cũng là điều nên tránh, vì người lái cần đầu óc cho đúng một việc.
Về chuyện chìa khoá để ở chỗ cố định
- Chìa khoá xe và chìa cửa để một chỗ cố định
- Ai cũng biết chỗ đó
- Đi tìm chìa khoá là chuyện xảy ra ở mọi nhà
- Và nó luôn xảy ra vào đúng lúc vội
- Mục thứ ba là điều ai cũng từng gặp
Một cái móc treo chìa khoá cạnh cửa là thứ rẻ nhất trong cả bản chuẩn bị này, và nó gỡ được một trong những khoản mất thời gian phổ biến nhất.
Về chuyện xe luôn có đủ nhiên liệu
- Giữ thói quen không để xe cạn
- Đổ thêm khi còn khoảng một phần tư
- Dừng lại đổ xăng giữa chừng là điều nên tránh
- Thói quen này không tốn gì
- Mục thứ ba là tình huống cần tránh
Phải dừng lại giữa đường vì xe cạn là chuyện hiếm nhưng khi xảy ra thì nó xảy ra vào đúng ngày không ai muốn, nên một thói quen nhỏ là đủ để loại nó ra.
Về chuyện nhờ người hàng xóm chở
- Nói trước với một người hàng xóm có xe
- Hỏi xem họ có sẵn lòng không
- Phần lớn người sẽ nhận
- Và biết trước thì họ đi được ngay
- Mục thứ ba là điều nhiều người không ngờ
Người ta hay ngại hỏi vì nghĩ đó là việc lớn, trong khi phần lớn hàng xóm nhận lời ngay và còn thấy nhẹ lòng vì đã được hỏi trước thay vì bị gõ cửa bất ngờ.
Về chuyện ai ở lại giữ liên lạc
- Nên có một người ở lại nhà
- Họ giữ liên lạc và đón người tới sau
- Cả nhà cùng đi thì nhà khoá trái
- Và người tới sau không vào được
- Mục thứ tư là chỗ hay hỏng
Một ngôi nhà khoá trái với người thân đang đứng ngoài là tình huống làm chậm mọi thứ, và nó tránh được bằng một dòng phân công viết sẵn.
Về chuyện thống nhất trước khi cần tới
- Nói chuyện này vào một lúc bình thường
- Mất vài phút trong một bữa cơm
- Thống nhất rồi thì lúc đó chỉ việc làm theo
- Không phải bàn giữa cửa
- Mục thứ ba là toàn bộ giá trị của nó
Mọi thứ trong bài này đều là chuyện dễ nói hôm nay và gần như không nói nổi vào đúng lúc cần, nên vài phút bàn trước đổi lại được rất nhiều.
Về chuyện người lái cũng cần được thay
- Nếu quãng đường xa thì tính chuyện đổi người lái
- Và tính cả chuyến về
- Người lái lúc đi là người mệt nhất lúc về
- Nhờ người khác tới đón nếu cần
- Mục thứ ba là chỗ ít ai tính
Chuyến về thường bị bỏ ra khỏi mọi kế hoạch, dù đó mới là lúc cả xe đã cạn sức sau nhiều giờ căng thẳng và quãng đường thì vẫn dài như lúc đi.
Ba câu hỏi để biết nhà mình chuẩn bị tới đâu
- Tờ thông tin của nhà tôi đang ở đâu
- Nếu tôi không có mặt thì ai gọi ai
- Đi tới nơi gần nhất thì đi đường nào
- Bài này thêm: nhà tôi đã phân ai lái ai ở lại chưa
Ba câu đầu lặp lại ở mọi bài; dòng thứ tư là phần riêng của từng bài.
Thứ chuẩn bị được thì chuẩn bị lúc chưa có gì xảy ra
- Lúc có việc thì không ai nghĩ được mạch lạc
- Nên phần nghĩ phải làm xong từ trước
- Thứ chuẩn bị trước là thông tin và đường đi, không phải kỹ năng
- Một tờ giấy làm được nhiều hơn một buổi bàn bạc
- Mục thứ ba là ranh giới của cả trang này
Trang này không dạy làm gì với người bệnh. Nó chỉ lo phần hậu cần mà nhà nào cũng chuẩn bị được.
Gọi trợ giúp và để người có chuyên môn quyết, đừng tự xoay, nếu
- Bạn thấy có chuyện mà không biết là chuyện gì
- Bạn phân vân không biết có đáng gọi không
- Có ai đó trong nhà đang thấy lo
- Bạn được dặn làm gì đó mà không rõ làm thế nào
- Hoặc bạn đang định chờ xem sao
Năm điều này lặp lại ở mọi bài. Trang này không liệt kê dấu hiệu nào và không hướng dẫn sơ cứu — hai phần đó thuộc về người có chuyên môn.
Câu hỏi thường gặp
Ai nên lái?
Người bình tĩnh nhất còn lại, không phải người thân nhất. Người đang lo nhất không nên cầm lái.
Có nên tự lái không?
Nếu gọi được người khác thì nên nhờ. Nếu không thì đi chậm hơn bình thường và nhờ người ngồi cùng chỉ đường.
Người ngồi cùng làm gì?
Cầm giấy tờ, chỉ đường, gọi điện. Người lái chỉ làm đúng một việc là lái.
Ai trông nhà và trông trẻ?
Phân trước. Đây là việc hay bị bỏ quên tới phút cuối rồi cả nhà kẹt lại ở cửa.